Tài sản cầm cố bao gồm những loại nào?

Vay cầm cố, hay còn gọi là cầm đồ, là hình thức cấp tín dụng hợp pháp được nhà nước quản lý và cấp phép. Đây là một hình thức vay phổ biến, đặc biệt với những ai cần tiền mặt nhanh chóng. Một trong những câu hỏi được quan tâm nhiều nhất khi nghĩ đến dịch vụ này là: những loại tài sản nào có thể dùng để cầm cố?

Cầm cố, hay cầm đồ đang là hình thức vay tiền phổ biến hiện nay

Vay cầm cố là gì?

Theo Điều 309 Bộ luật Dân sự năm 2015, cầm cố tài sản là việc một bên (gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Trong dịch vụ vay cầm cố, nghĩa vụ này được hiểu là nghĩa vụ trả nợ cho bên cho vay.

Quá trình vay cầm cố bao gồm thỏa thuận giữa người vay và chủ cơ sở cầm đồ về số tiền vay, thời gian vay, lãi suất (nếu có), và tài sản cầm cố. Sau khi thỏa thuận, chủ cơ sở cầm đồ trao cho người vay số tiền đã cam kết và giữ lại tài sản cầm cố trong suốt thời gian trả nợ. Người vay phải hoàn trả số tiền nợ bao gồm cả gốc và lãi (nếu có). Nếu trả đủ, người vay sẽ nhận lại tài sản; nếu không, bên cho vay có quyền thu hồi và thanh lý tài sản theo cam kết.

Vay cầm cố là hợp pháp

Sự giống và khác nhau giữa cầm cố tài sản và thế chấp tài sản

Cả cầm cố và thế chấp tài sản đều là những biện pháp bảo đảm nghĩa vụ theo luật. Tuy nhiên, chúng có nhiều điểm khác biệt rõ rệt.

Điểm giống nhau:

• Cả hai đều yêu cầu lập hợp đồng dưới dạng văn bản.
• Các thỏa thuận này có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc quy định khác.
• Thỏa thuận có thể chấm dứt khi nghĩa vụ được bảo đảm đã hoàn thành.

Điểm khác nhau:

• Căn cứ pháp lý: Cầm cố được quy định tại tiểu mục 2, Bộ luật Dân sự 2015, trong khi thế chấp thuộc tiểu mục 3.
• Định nghĩa: Cầm cố là việc chuyển giao tài sản cho bên nhận cầm cố, còn thế chấp chỉ dùng tài sản để bảo đảm mà không chuyển giao.
• Sự chuyển giao tài sản: Cầm cố yêu cầu chuyển giao tài sản, còn thế chấp thì không.

Thế chấp không chuyển giao tài sản, còn cầm cố là có chuyển giao

Các loại tài sản có thể cầm cố

Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá, và quyền tài sản. Cụ thể, tài sản có thể là bất động sản hoặc động sản, hiện có hoặc hình thành trong tương lai.

Trong thực tế, những tài sản dễ dàng cầm cố nhất gồm có:

• Điện thoại và máy tính: Các thiết bị điện tử phổ biến như điện thoại di động, máy tính bảng, và laptop là những tài sản dễ cầm cố do nhu cầu cao và giá trị thanh lý tốt.
• Xe đạp, xe máy, ô tô: Các loại phương tiện đã qua sử dụng như xe đạp điện, xe máy, và ô tô đều có thể dùng để cầm cố. Giá trị tài sản càng cao thì số tiền vay được càng lớn.
• Bất động sản: Nhà cửa, đất đai, và các loại tài sản bất động sản có thể cầm cố với giá trị lớn, phù hợp với các khoản vay dài hạn.
• Vàng, bạc, đá quý: Các loại tài sản có giá trị như vàng, bạc, kim cương, và các loại đá quý khác thường được dùng để cầm cố do dễ dàng định giá và thanh lý.
• SIM điện thoại: Một số loại SIM số đẹp, SIM VIP cũng có thể được dùng làm tài sản cầm cố, mặc dù không phổ biến.

Chỉ cần tài sản có giá trị là đều được cầm cố/ thế chấp

Hiệu lực và chấm dứt cầm cố tài sản

Hợp đồng cầm cố tài sản có hiệu lực từ khi giao kết, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc quy định khác của luật. Cầm cố có hiệu lực đối kháng với người thứ ba từ thời điểm bên nhận cầm cố nắm giữ tài sản. Nếu tài sản cầm cố là bất động sản, hiệu lực đối kháng với người thứ ba chỉ từ khi đăng ký.

Tuân thủ theo hợp đồng được đặt ra để lấy lại tài sản

Hoạt động cầm cố tài sản sẽ chấm dứt khi:

• Nghĩa vụ bảo đảm đã được hoàn thành.
• Thỏa thuận cầm cố bị hủy bỏ hoặc thay thế bằng biện pháp khác.
• Tài sản cầm cố đã được xử lý.
• Theo thỏa thuận của các bên.

Tuân thủ theo hợp đồng để giải quyết, giành quyền tài sản

Quyền và nghĩa vụ của các bên trong cầm cố tài sản

Quyền của bên cầm cố (người đi vay):

• Yêu cầu bên nhận cầm cố không sử dụng tài sản cầm cố nếu làm giảm giá trị tài sản.
• Yêu cầu trả lại tài sản và giấy tờ liên quan khi nghĩa vụ đã hoàn thành.
• Được phép bán, trao đổi, hoặc tặng tài sản nếu được sự đồng ý của bên nhận cầm cố.

Nghĩa vụ của bên cầm cố:

• Giao tài sản cầm cố cho bên nhận cầm cố theo thỏa thuận.
• Thông báo về quyền của người thứ ba đối với tài sản nếu có, và chi trả các chi phí bảo quản.

Quyền của bên nhận cầm cố (chủ cơ sở cầm đồ):

• Đòi lại tài sản từ người chiếm hữu trái phép.
• Xử lý tài sản theo thỏa thuận.
• Được thanh toán chi phí bảo quản tài sản khi trả lại.

Nghĩa vụ của bên nhận cầm cố:

• Bảo quản và giữ gìn tài sản cầm cố.
• Không được bán, trao đổi, hoặc sử dụng tài sản cầm cố cho mục đích khác, trừ khi có thỏa thuận.
• Trả lại tài sản và các giấy tờ khi nghĩa vụ kết thúc.

Vay cầm cố/ thế chấp là hợp pháp nên sẽ đảm bảo quyền lợi của đôi bên

Thực trạng cho vay cầm cố hiện nay

Dịch vụ cầm đồ hiện đang phát triển mạnh tại Việt Nam với gần 27.000 cửa hàng trên cả nước vào cuối năm 2022. Các cửa hàng này bao gồm:

• Chuỗi cầm đồ lớn
• Cửa hàng cầm đồ nhỏ lẻ: Các cửa hàng kinh doanh cá thể hoặc hoạt động chui thường thiếu sự kiểm soát, dễ gây ra nhiều rủi ro cho khách hàng.

Kết luận

Trên đây là những thông tin cơ bản về cầm cố tài sản và các loại tài sản có thể dùng để vay cầm cố. Người đi vay cần nắm rõ các quy định pháp lý, xác định giá trị tài sản trước khi vay để có thể đưa ra quyết định phù hợp nhất. Điều này giúp tránh những rủi ro không đáng có và đảm bảo lợi ích tối đa khi sử dụng dịch vụ cầm đồ.